Monitorowanie aflatoksyny B1 w kukurydzy zgodnie z wymaganiami systemu EFISC-GTP

Wysoki poziom aflatoksyny B1 stanowi realne zagrożenie dla bezpieczeństwa europejskiego rynku pasz i żywności. Do zanieczyszczenia może dojść zarówno na polu — wskutek rozwoju grzybów pleśniowych w określonych warunkach temperatury i wilgotności — jak i po zbiorach, podczas przechowywania oraz suszenia kukurydzy.

Z tego względu EFISC-GTP opracował specjalny protokół monitorowania aflatoksyny B1 w kukurydzy i produktach ubocznych z jej przetwarzania — EFISC-GTP Addendum – Aflatoxin Protocol. Protokół dotyczy podmiotów certyfikowanych w zakresach D, F i G: przetwórców, przedsiębiorstw handlowych oraz podmiotów skupujących kukurydzę przeznaczoną do wykorzystania w produkcji żywności lub pasz.

Kraje pochodzenia kukurydzy podzielono na trzy kategorie ryzyka: niskie, średnie i wysokie. Wymagana częstotliwość monitorowania zależy od przypisanej kategorii ryzyka.
Pobieranie próbek i analizy laboratoryjne przeprowadza się zgodnie z zasadami określonymi w protokole. Analizy muszą być wykonywane przez laboratorium akredytowane zgodnie z normą ISO 17025.
Przekazywanie wyników do EFISC-GTP

Certyfikowane przedsiębiorstwa są zobowiązane do comiesięcznego przekazywania EFISC-GTP wyników analiz zawartości aflatoksyny B1. Należy w tym celu korzystać z oficjalnego formularza i wskazać, czy dany materiał jest przeznaczony do wykorzystania w produkcji pasz, czy żywności.

Dane są przetwarzane w sposób poufny i udostępniane innym wzajemnie uznawanym systemom certyfikacji wyłącznie w formie zanonimizowanej. Wyniki te stanowią również podstawę comiesięcznej aktualizacji klasyfikacji ryzyka poszczególnych krajów.

Dla każdej partii w formularzu należy podać następujące informacje:

• datę pobrania próbek;
• rodzaj przesyłki lub środka transportu — statek, barka, samochód ciężarowy, pociąg lub inny środek transportu. Nazwa przesyłki może zostać zanonimizowana, na przykład A, B, C itd.;
• rodzaj produktu — kukurydza lub produkty uboczne z jej przetwarzania;
• informację o pobraniu próbek podczas załadunku każdej partii;
• informację o pobraniu próbek podczas rozładunku każdej partii — tak lub nie;
• kraj pochodzenia;
• ilość każdej partii w tonach metrycznych;
• zastosowane zasady pobierania próbek;
• metodę analizy, granicę wykrywalności (LOD) i granicę oznaczalności (LOQ);
• niepewność pomiaru;
• wyniki: zawartość aflatoksyny B1 (µg/kg) oraz łączną zawartość aflatoksyn B1, B2, G1 i G2 (µg/kg).

Uwaga: Przedsiębiorstwa należące do Starch Europe, a także inne firmy przetwarzające kukurydzę, które pozyskują ją wyłącznie od przedsiębiorstw handlowych certyfikowanych w zakresach G lub F systemu EFISC-GTP bądź w ramach wzajemnie uznawanych systemów, są zwolnione z obowiązku comiesięcznego raportowania. Pozwala to uniknąć powielania danych, które zostały już przekazane na wcześniejszym etapie łańcucha dostaw.
Najnowsze zmiany według stanu na 18 września 2026 roku

EFISC-GTP opublikował zaktualizowaną wersję protokołu, która łączy i zastępuje wcześniej obowiązujące odrębne protokoły dla przedsiębiorstw należących do Starch Europe oraz dla przedsiębiorstw handlowych i podmiotów skupujących zrzeszonych w Coreal.

Na podstawie analizy danych z bieżącego sezonu na początku zbiorów 2026/2027 zmieniono klasyfikację ryzyka dla następujących krajów:

• Słowacja i Ukraina — poziom ryzyka podwyższono z niskiego do średniego;
• Węgry — poziom ryzyka podwyższono ze średniego do wysokiego.

Pełny tekst protokołu EFISC-GTP dotyczącego aflatoksyny oraz formularz sprawozdawczy można otrzymać, wysyłając zapytanie na adres info@certgic.com.