Salmonella w paszach: jak kontrolować ryzyko i co nowego oferuje pakiet FEDIOL dla firm EFISC-GTP

Salmonella pozostaje jednym z kluczowych zagrożeń biologicznych w łańcuchu „pasze — zwierzęta — żywność”. Skażona pasza może stać się źródłem zakażenia zwierząt gospodarskich, a za ich pośrednictwem również zanieczyszczenia produktów pochodzenia zwierzęcego trafiających do konsumentów. Dlatego kontrola Salmonelli nie jest jedynie wymogiem formalnym, lecz podstawą bezpieczeństwa całego łańcucha.
Skąd bierze się Salmonella w paszach?
Typowe źródła i drogi rozprzestrzeniania się to:

• surowce;
• środowisko produkcyjne: pył, pozostałości produktu i „martwe strefy” urządzeń;
• kondensat i wilgoć na liniach produkcyjnych, w silosach i chłodnicach;
• szkodniki, ptaki i gryzonie;
• zanieczyszczenia krzyżowe między strefami „czystymi” i „brudnymi”.

Szczególną trudność stanowi fakt, że Salmonella potrafi przetrwać w środowisku produkcyjnym przez wiele miesięcy, a nawet lat. Jeśli zadomowi się w zakładzie, jednorazowe czyszczenie nie wystarczy do jej wyeliminowania, a wyniki badań ponownie będą dodatnie.
Dlaczego kontrola gotowych produktów nie wystarcza?
Salmonella jest rozmieszczona w partii nierównomiernie, dlatego ujemny wynik badania nie gwarantuje braku problemu. Skuteczny system opiera się na kilku poziomach:

• kontroli i ocenie dostawców surowców;
• zwalidowanych działaniach ograniczających obciążenie mikrobiologiczne;
• monitorowaniu środowiska produkcyjnego, a nie tylko produktów;
• ścisłym podziale zakładu na strefy i higienie procesu;
• z góry określonych działaniach w przypadku wykrycia Salmonelli.

Jak to działa w ramach EFISC-GTP?
System EFISC-GTP wymaga od certyfikowanych firm zarządzania zagrożeniami dla bezpieczeństwa pasz na podstawie zasad HACCP. Salmonella jest jednym z kluczowych zagrożeń biologicznych, które organizacja musi identyfikować, oceniać i kontrolować. Audytor sprawdza nie tylko istnienie planu monitorowania, lecz także to, jak firma reaguje na odchylenia, powiadamia zainteresowane strony i zapobiega ponownemu wystąpieniu problemu.
Nowość: Salmonella Control Package od FEDIOL (2026)
W październiku 2026 roku EFISC-GTP poinformował o publikacji zaktualizowanego Salmonella Control Package od FEDIOL. Pakiet obejmuje dwa narzędzia.

1. Wytyczne 2026. Praktyczny przewodnik operacyjny krok po kroku, zastępujący dotychczasowy FEDIOL Salmonella Factsheet. W porównaniu z poprzednią wersją dodano:

• trzystopniowy model eskalacji z jasno określonymi procedurami dla normalnej produkcji, przypadkowego skażenia i trwałego występowania drobnoustrojów;
• rygorystyczne zasady powiadamiania: ujednolicone kryteria informowania właściwych organów, klientów i jednostek certyfikujących;
• rozwiązania techniczne: szczegółowe działania dotyczące eliminowania kondensacji, zarządzania „partią rozruchową” (startup meal) oraz zapewnienia ścisłego podziału zakładu na strefy.

1. Lista kontrolna v1.1. Narzędzie w formacie Excel, które pozwala firmie samodzielnie ocenić poziom kontroli Salmonelli i przygotować się do audytu.

Kontrola Salmonelli wymaga systemowego podejścia: od dostawców surowców, przez rozwiązania techniczne w zakładzie, po przejrzystą komunikację w przypadku incydentów. Nowy pakiet FEDIOL przekłada ogólne zasady na praktyczne narzędzie, a dla firm EFISC-GTP stanowi przydatną podstawę przygotowań do audytów.
Wspomniane dokumenty można uzyskać na oficjalnej stronie FEDIOL lub po prostu pisząc do nas na adres info@certgic.com.